هورمون های جنسی زنانه

هورمون های جنسی زنانه

هورمون های جنسی زنانه

هورمون های جنسی زن یا استروئیدهای جنسی نقش مهمی در رشد جنسی ، تولید مٽل و سلامتی ایفا می کند . سطح هورمون های جنسی در طول زمان تغییر می کند ، اما بیشترین تغییرات در دوران بلوغ ، بارداری و یائسگی رخ می دهد . در این مقاله ما در مورد انواع هورمون های جنسی زنانه ، نقش آنها در دوران بلوغ ، قائدگی ، حاملگی و یائسگی و چگونگی تاٽیر آنها بر تحریک جنسی صحبت می کنیم .

معرفی هورمون جنسی

 

هورمون چیست ؟
هورمون ها پیام رسان های شیمیایی هستند که غدد درون ریز آنها را تولید کرده و در جریان خون آزاد می کنند . هورمون ها به تنظیم بسیاری از فرآیندهای بدن مانند اشتها ، خواب و رشد کمک می کنند .

 

 

هورمون های جنسی چیست ؟
هورمون های جنسی ، هورمون هایی هستند که نقش اساسی در رشد جنسی و تولید مٽل ایفا می کنند . غدد اصلی که هورمون های جنسی را تولید می کنند غدد آدرنال و غدد جنسی هستند که شامل تخمدان ها در زنان و بیضه ها در مردان می شود . هورمون های جنسی برای طیف وسیعی از عملکردهای بدن و سلامتی کلی فرد اهمیت دارد . برای هر دو جنس مرد و زن هرمون های جنسی در موارد زیر دخیل هستند :
– بلوغ و رشد جنسی
– تولید مثل
– میل جنسی
– تنظیم رشد استخوان ها و ماهیچه ها
– واکنش های التهابی
– تنظیم سطح کلسترول
– رشد موها
– توزیع چربی بدن

 

سطح هورمون های جنسی در طول زندگی فرد نوسان دارد . عواملی که می توانند بر سطح هورمون های جنسی زن تاثیر بگذارند موارد زیر هستند :
– سن
– قائدگی
– بارداری
– یائسگی
– استرس
– داروها
– محیط

 

عدم تعادل در هورمون های جنسی باعث تغییر در میل جنسی و مشکلات سلامتی مانند ریزش مو ، پوکی استخوان و ناباروری می شود .

 

انواع هورمون های جنسی زنانه

 

 

در زنان ، تخمدان ها و غدد فوق کلیوی (غدد آدرنال) تولید کننده های اصلی هورمون های جنسی هستند . هورمون های جنسی زنانه شامل استروژن ، پروژسترون و مقادیر کمی تستوسترون هستند . در ادامه این مطلب در مورد هر کدام از این هورمون ها بحث خواهیم کرد :

 

استروژن
استروژن شناخته شده ترین هورمون جنسی است . هر چند بیشترین مقدار تولید استروژن در تخمدان ها صورت می گیرد اما غدد فوق کلیوی و سلول های چربی هم مقدار کمی استروژن تولید می کنند . در سن بلوغ استروژن نقش مهمی در تولید مثل و رشد جنسی ایفا می کند .

 

پروژسترون
تخمدان ها ، غدد فوق کلیوی (غدد آدرنال) و پلاسنتا ، هورمون پروژسترون را تولید می کنند . سطح هورمون پروژسترون در دروان تخمک گذاری افزایش می یابد و در دوران بارداری در بالاترین حد است .  پروژسترون به تثبیت چرخه قاعدگی کمک می کند و بدن را برای بارداری آماده می کند .  کمبود سطح پروژسترون می تواند منجر به پریودهادی نامنظم ، مشکلات بارداری و افزایش خطر در دوران بارداری شود .

 

تستوسترون
اگر چه تستوسترون هورمون جنسی اصلی در مردان است اما مقدار کمی از این هورمون در زنان هم وجود دارد . هورمون تستوسترون در زنان بر روی موارد زیر تاثیر می گذارد :
– بارداری
– میل جنسی
– قائدگی
– بافت و حجم استخوان
– گلبول های قرمز

 

هورمون های جنسی زنانه در دوران بلوغ

نقش هورمون های جنسی در دوران بلوغ

 

زنان معمولا در سنین 8 تا 13 سالگی به دوران بلوغ می رسند و معمولا بلوغ در سن 14 سالگی به پایان می رسد .  در دوران بلوغ غده هیپوفیز شروع به تولید مقادیر زیادی هورمون لوتئین کننده (LH) و هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) می کند که تولید استروژن و پروژسترون را تحریک می کند . افزایش سطح استروژن و پروژسترون باعث ظاهر شدن خصوصیات جنسی ثانویه می شود . این خصوصیات شامل موارد زیر است :
– رشد پستان
– رشد مو در ناحیه زیر بغل ، پاها و ناحیه شرمگاهی
– افزایش قد
– افزایش ذخیره چربی در مفصل ران ، ران و باسن
– عریض شدن لگن و باسن
– افزایش تولید چربی در پوست

 

هورمون های جنسی زنانه در دوران قائدگی

نقش هورمون های جنسی در دروان قائدگی

 

منارک (Menarche) به اولین قائدگی دختر اطلاق می شود و معمولا در سن 12 تا 13 سالگی اتفاق می افتد . با این حال منارک می تواند در هر زمانی در سن 8 تا 15 سالگی رخ بدهد . بعد از منارک اکثر زنان چرخه های قاعدگی منظمی را تا زمان یائسگی خواهند داشت . چرخه های قاعدگی معمولا حدود 28 روز طول می کشند اما می توانند بین 24 تا 38 روز متغیر باشند . چرخه های قاعدگی در سه مرحله همزمان با تغییرات هورمونی رخ می دهند :

 

مرحله فولیکولی
اولین روز پریود آغاز یک چرخه قاعدگی را نشان می دهد . در طول پریود ، خون و بافت های رحم از طریق واژن از بدن خارج می شوند . در این مرحله ، سطح استروژن و پروژسترون در پایین ترین سطح است و میتواند باعث تحریک پذیری و تغییر خلق شود .
غده هیپوفیز هورمون های FSH و LH را آزاد می کند که باعث افزایش سطح استروژن و رشد فولیکول در تخمدان ها می شود . هر فولیکول حاوی یک تخم است . بعد از چند روز یک فولیکول غالب در هر تخمدان ظاهر خواهد شد . تخمدان ها بقیه فولیکول ها را جذب خواهند کرد . با رشد فولیکول غالب ، استروژن بیشتری تولید می شود . این افزایش استروژن آزادسازی اندروفین را تحریک کرده و باعث افزایش سطح انرژی و بهبود خلق و خو می شود . استروژن ، اندومتریوم (لایه پوششی داخل رحم ) را غنی کرده و برای بارداری بالقوه آماده می کند .

 

مرحله تخمک گذاری
در طول مرحله تخمک گذاری ، سطح استروژن و LH به بالاترین حد می رسد و همین باعث ترکیدن فولیکول و آزاد شدن تخم از تخمدان می شود . یک تخم بعد از رها شدن از تخمدان می تواند حدود 12 تا 24 ساعت زنده بماند . بارور شدن تخم تنها در همین بازه زمانی امکان پذیر است .

 

مرحله لوتئال
در طول مرحله لوتئال ، تخمک از طریق لوله فالوپ از تخمدان به رحم حرکت می کند . فولیکول پاره شده ، پروژسترون را آزاد می کند و باعث ضخیم شدن لبه رحم می شود . رحم برای دریافت تخم بارور آماده می شود . هنگامی که تخم به انتهای لوله فالوپ می رسد به دیواره رحم وصل می شود . یک تخمک نابارور باعث کاهش سطح استروژن و پروژسترون می شود و این نشانه شروع قاعدگی است . سرانجام تخم نابارور و بستر رحم از بدن جدا می شود و این نشانه ای برای پایان قاعدگی قبلی و شروع قاعدگی بعدی است .

 

هورمون های جنسی زنانه در دوران بارداری

نقش هورمون های جنسی در حاملگی

 

 

حاملگی با قرار گرفتن تخمک بارور در دیواره رحم شخص آغاز می شود . بعد از قرار گرفتن تخمک پلاسنتا شروع به رشد می کند و تولید هورمون های پروژسترون ، ریلکسین و گنادوتروپین جفتی انسان آغاز می شود .

در طول اولین روزهای بارداری سطح پروژسترون به طور پیوسته افزایش می یابد . این مساله باعث می شود دهانه رحم ضخیم شده و پلاگ مخاطی را ایجاد کند . تولید ریلکسین از انقباضات داخل رحم تا پایان بارداری جلوگیری کرده و به آرامش رباط ها و تاندون های داخل لگن کمک می کند . افزایش سطح هورمون hCG در بدن تولید پروژسترون و استروژن بیشتر را تحریک می کند . این افزایش سریع هورمون ها اغلب منجر به علائم اولیه بارداری مانند تهوع ، استفراغ و ادرار بیشتر می شود .

 

در سه ماهه دوم بارداری سطح استروژن و پروژسترون رو به افزایش است . در این زمان سلول های موجود در پلاسنتا شروع به تولید یک هورمون به نام لاکتوژن جفتی انسانی می کنند (HPL) . این هورمون متابولیسم زنان را تنظیم می کند و به تغذیه جنین در حال رشد کمک می کند .

 

زمانی که بارداری تمام می شود سطح هورمون ها کاهش یافته و به زمان قبل از بارداری باز می گردد . هنگامی که یک فرد شیر ده می شود ، سطح استروژن کاهش می یابد که می توند از بروز تخمک گذاری جلوگیری کند .

 

نقش هورمون های جنسی در یائسگی

 

یائسگی زمانی اتفاق می افتد که دوره های قاعدگی فرد تمام شود و دیگر قادر به باردار شدن نباشد . در ایالت متحده آمریکا میانگین سن یائسگی 52 سال است . دوره پیش از یائسگی به دوره انتقالی منتهی به آخرین پریود اشاره می کند . در طی این انتقال ، نوسانات زیاد در سطح هورمون ها باعث می شود فرد طیف وسیعی از علائم را تجربه کند . علائم دوره پیش از یائسگی می تواند شامل موارد زیر باشد :
– پریود های نامنظم
– گرگرفتگی
– مشکلات خواب
– تغییرات خلق و خو
– خشکی واژن

 

طبق آمار مرکز بهداشت زنان ، دوره پیش از یائسگی معمولا چهار سال طول می کشد اما ممکن است بین دو تا هشت سال نیز طول بکشد .

اگر فردی یک سال تمام پریود نشود ، به دوران یائسگی رسیده است . بعد از یائسگی ، تخمک ها مقدار کم و ثابتی استروژن و پروژسترون تولید می کنند .

سطح پایین استروژن می تواند میل جنسی را کاهش دهد و سطح تراکم استخوان ها را کم کند که این فرآیند می تواند باعث پوکی استخوان گردد . این تغییرات هورمونی ممکن است خطر ابتلا به بیماری های قبلی و سکته مغزی را افزایش بدهد .

 

نقش هورمون های جنسی در میل جنسی و تحریک جنسی

 

استروژن ، پروژسترون و تستوسترون همگی بر میل جنسی و تحریک جنسی تاثیر می گذارند . داشتن سطح بالایی از استروژن در بدن رطوبت واژن را زیاد کرده و میلی جنسی را افزایش می دهد . افزایش پروژسترون می تواند میل جنسی را کاهش بدهد .

 

درباره اینکه چگونه سطح تستوسترون بر میل جنسی زنان تاثیر می گذارد نظریه هایی مطرح شده است .

سطح پایین تستوسترون در برخی خانم ها باعث کاهش میل جنسی می شود . با این وجود درمان تستوسترون برای درمان کمبود میل جنسی در زنان بی تاثیر است .

طبق یک آزمون که از سال 2016 صورت گرفته است ، درمان تستوسترون می تواند اثرات استروژن را تقویت کند ، اما این در صورتی است که دکتر سطح بالاتر از نرمال را برای درمان استفاده نماید . این اقدام می تواند عوارض جانبی زیر را به همراه داشته باشد :
– چاقی
– کج خلقی
– ریزش موی سر
– رشد مو در صورت
– بزرگ شدن کلیتورال

 

 

عدم تعادل هورمونی

 

تعادل هورمونی برای سلامت عمومی ضروری است . اگرچه سطح هورمون ها مرتبا در نوسان هستند ، عدم تعادل هورمون ها در بلند مدت می تواند منجر به عوارض زیر شود :
– پریودهای نامنظم
– افزایش مو در صورت و بدن
-آکنه
– خشکی واژن
– کاهش میل جنسی
– حساسیت پستان
– مشکلات دستگاه گوارش
– گرگرفتگی
– تعرق شبانه
– افزایش وزن
– خستگی
– کج خلقی و تغییر خلق نامنظم
– اضطراب
– افسردگی
– مشکلات خواب

 

عدم تعادل هورمونی می تواند نشانه ای از یک وضعیت خاص سلامتی باشد . این مساله می تواند به خاطر عوارض مصرف یک داروی خاص باشد . به همین دلیل افرادی که یک عدم تعادل هورمونی شدید یا مکرر را تجربه می کنند حتما باید به پزشک مراجعه کنند .

 

علل احتمالی عدم تعادل هورمونی در زنان می تواند شامل موارد زیر باشد :
– سندرم تخمدان پلی کیستیک ( تنبلی تخمدان )
– نارسایی اولیه تخمدان
– پیشگیری از بارداری با روش های هورمونی
– درمان از طریق جایگزینی هورمون
– اضافه وزن
– سرطان تخمدان
– استرس

 

خلاصه :
هورمون ها پیام رسان های شیمیایی هستند که به تنظیم عملکرد بدن و حفظ سلامت عمومی کمک می کنند . هورمون های جنسی در رشد جنسی و تولید مثل نقش حیاتی دارند .
هورمون های جنسی اصلی در زنان استروژن و پروژسترون هستند . تولید این هورمون ها عمدتا در تخمدان ها ، غدد فوق کلیوی و در دوران بارداری در پلاسنتا انجام می شود .
هورمون های جنسی زنانه هم چنین بر وزن بدن ، رشد مو و رشد ماهیچه و استخوان تاثیر می گذارد . اگر چه این هورمون ها معمولا در طول زندگی انسان نوسان دارند ، اما عدم تعادل بلند مدت می تواند طیف وسیعی از عوارض و مشکلات سلامتی را ایجاد کند .

Leave a reply:

Your email address will not be published.


CAPTCHA Image
Reload Image

Site Footer